NHỮNG ĐIỂM TRỌNG YẾU CỦA LUẬT QUẢN LÝ THUẾ 2025 VÀ CÁC VĂN BẢN HƯỚNG DẪN THI HÀNH

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ cùng với sự gia tăng nhanh chóng của hoạt động thương mại điện tử và giao dịch xuyên biên giới, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm công bằng thuế và hạn chế thất thu ngân sách.

Luật Quản lý thuế sửa đổi 2025 được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 đã bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan đến quản lý thuế trong môi trường số, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và hoàn thiện cơ chế quản trị rủi ro trong hoạt động thuế.

Dưới đây là một số điểm mới đáng chú ý mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh và nhà đầu tư cần lưu ý.

1. Hoàn thiện khung pháp lý quản lý thuế trong nền kinh tế số

Luật Quản lý thuế 2025 được xây dựng với định hướng tăng cường số hóa và tự động hóa trong quản lý thuế nhằm giảm thiểu thủ tục hành chính và hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa cơ quan thuế với người nộp thuế.

Trọng tâm của luật là:

• Tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử và nền tảng số;
• Mở rộng cơ sở dữ liệu quản lý thuế;
• Ứng dụng cơ chế phân tích dữ liệu và quản trị rủi ro;
• Tự động hóa quy trình khai thuế, hoàn thuế và miễn giảm thuế.

Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và khả năng kiểm soát nghĩa vụ thuế trong bối cảnh kinh doanh số ngày càng phát triển.

2. Mở rộng đối tượng người nộp thuế

Một trong những điểm đáng chú ý của Luật Quản lý thuế 2025 là việc mở rộng và quy định rõ hơn phạm vi người nộp thuế.

Theo quy định mới, đối tượng người nộp thuế không chỉ bao gồm tổ chức, cá nhân trong nước mà còn mở rộng đến:

• Tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh hoặc phát sinh thu nhập tại Việt Nam;
• Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh thông qua nền tảng thương mại điện tử hoặc nền tảng số;
• Tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ và nộp thay thuế theo quy định pháp luật.

Việc mở rộng phạm vi điều chỉnh nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động kinh doanh xuyên biên giới và bảo đảm bình đẳng về nghĩa vụ thuế giữa các chủ thể kinh doanh.

3. Áp dụng cơ chế phân nhóm người nộp thuế

Luật Quản lý thuế 2025 bổ sung cơ chế phân nhóm người nộp thuế dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát thuế.

Các tiêu chí phân nhóm bao gồm:

• Ngành nghề và phương thức hoạt động;
• Loại hình doanh nghiệp và cơ cấu sở hữu;
• Quy mô doanh thu và mức đóng góp ngân sách;
• Mức độ tuân thủ pháp luật thuế và lịch sử kê khai thuế.

Trên cơ sở phân nhóm, cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp, đồng thời triển khai cơ chế đánh giá rủi ro và ưu tiên quản lý đối với từng nhóm người nộp thuế cụ thể.

4. Siết chặt quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử

Luật Quản lý thuế 2025 thiết lập cơ chế quản lý mới đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.

Theo đó:

• Đối với nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến, đơn vị vận hành nền tảng có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh;
• Đối với nền tảng không có chức năng thanh toán trực tuyến, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải trực tiếp thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp thuế theo quy định.

Ngoài ra, các tổ chức cung cấp dịch vụ thương mại điện tử, logistics, thanh toán quốc tế và tài sản số cũng có trách nhiệm cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế theo yêu cầu hoặc định kỳ.

Quy định mới cho thấy xu hướng tăng cường quản lý dữ liệu và kiểm soát doanh thu trong nền kinh tế số.

5. Mở rộng các trường hợp phải hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi xuất cảnh

Luật Quản lý thuế 2025 bổ sung nhiều trường hợp cá nhân phải hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi xuất cảnh khỏi Việt Nam.

Các đối tượng đáng chú ý gồm:

• Chủ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang nợ thuế;
• Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế;
• Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp thuộc diện cưỡng chế thuế;
• Cá nhân không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế;
• Người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài có nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành.

Bên cạnh đó, Chính phủ dự kiến ban hành hướng dẫn cụ thể về mức nợ thuế và thời gian nợ để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh theo quy định pháp luật.

6. Triển khai cơ chế hoàn thuế và miễn giảm thuế tự động

Một điểm mới quan trọng khác là việc triển khai cơ chế hoàn thuế, miễn thuế và giảm thuế tự động dựa trên dữ liệu điện tử và hệ thống quản trị rủi ro.

Theo quy định mới:

• Cơ quan thuế sẽ xử lý tự động hồ sơ hoàn thuế và miễn giảm thuế dựa trên dữ liệu kê khai và tiêu chí đánh giá rủi ro;
• Việc triển khai sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn phù hợp với điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia.

Cơ chế này được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý thuế.

7. Rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ thuế

Luật Quản lý thuế 2025 cũng sửa đổi quy định về khai bổ sung hồ sơ thuế.

Theo đó, người nộp thuế được quyền khai bổ sung hồ sơ trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai sót, với điều kiện:

• Chưa có quyết định thanh tra hoặc kiểm tra;
• Hồ sơ không thuộc phạm vi thanh tra, kiểm tra;
• Không thuộc trường hợp cơ quan điều tra yêu cầu tạm dừng để phục vụ điều tra.

Đối với các trường hợp phát sinh tăng nghĩa vụ thuế sau thanh tra, kiểm tra, người nộp thuế vẫn được bổ sung hồ sơ giải trình theo quy định.

Kết luận

Luật Quản lý thuế 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý thuế tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử và nền kinh tế số phát triển nhanh chóng.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và nhà đầu tư cần chủ động rà soát quy trình kế toán, kê khai thuế và hệ thống quản trị nội bộ nhằm bảo đảm tuân thủ các quy định mới, đồng thời hạn chế rủi ro pháp lý và rủi ro thuế trong quá trình hoạt động.

Với đội ngũ luật sư và chuyên gia tư vấn giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực thuế và doanh nghiệp, DTP Partners sẵn sàng hỗ trợ Quý Khách hàng trong việc tư vấn, rà soát và triển khai các giải pháp tuân thủ phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Nếu Quý Khách hàng cần tư vấn liên quan đến Luật Quản lý thuế 2025 hoặc các vấn đề pháp lý về thuế và hoạt động kinh doanh, vui lòng liên hệ DTP Partners để được hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.